30 آبان 1398

آیا جرم نشر اکاذیب قابل گذشت است؟

 

لازم به ذکر است که در جرم نشر اکاذیب، برخلاف افترا و توهین، بنا به تصریح ماده ۶۹۸، نسبت دادن تلویحی نیز برای مسئول شناختن مرتكب کفایت میکند.

در مورد قابل گذشت بودن یا نبودن این جرم، اداره حقوقی قوه قضائیه طی یک نظریه مشورتی آن را، چنانچه متوجه شخص یا اشخاص معین باشد، حق الناس و قابل گذشت، و در غیر این صورت، غیرقابل گذشت دانسته است. چند سال بعد همین اداره، طی نظریه دیگری، این جرم را از زمره جرایم عمومی و خارج از شمول ماده ۱۵۹ «قانون تعزیرات» سابق (در مورد حقوق الناس) دانسته است. در حال حاضر نیز، براساس ماده ۱۰۴ «قانون مجازات اسلامی»، مصوب سال ۱۳۹۲، این جرم از زمره جرایم قابل گذشت و دارای ماهیت خصوصی دانسته شده است. به نظر می رسد که موضع اتخاذ شده در اولین نظریه مشورتی فوق الذکر بهترین موضع در این میان بوده است، زیرا برخی از انواع اشاعه اکاذیب به قصد اضرار فرد یا افراد معین انجام می شود. در این قبیل موارد، ماهیت خصوصی برای این جرم قائل شدن معقول است؛ ليكن در مواردی که بدون قصد ایراد ضرر به شخص یا اشخاص معين، قصد تشویش اذهان عمومی وجود دارد، بهتر بود که مقنن این جرم را دارای ماهیت عمومی و غیر قابل گذشت می دانست.