17 آبان 1398

ادعای متهم مبنی بر مستحق قتل بودن مقتول

ادعای متهم مبنی بر مستحق قتل بودن مقتول

کلمات کلیدی:   قتل

مرجع صدور:     شعبه 7 دیوانعالی کشور

چکیده: در صورت ادعای متهم مبنی بر مستحق قتل بودن مقتول، دادگاه رسیدگی‌کننده می‌بایست بدواً به ادعای مذکور رسیدگی و نفیاً یا اثباتاً در این خصوص اظهارنظر نماید.

 

مستندات         مواد 302 و 303 قانون مجازات اسلامی 1392

تاریخ رای نهایی: 1393/09/29    شماره رای نهایی: 9309970909200313

خلاصه جریان پرونده

در پی مفقودیت آقای ح. ، توسط آقای ر. که در مورخ 22/05/92 مراتب را اعلام نموده که با دستور دادیار شعبه 2 دادسرای عمومی و انقلاب …. مأمورین نیروی انتظامی به تحقیقات ادامه دادند و پدر ح. به نام الف. در مورخ 24/05/92 طی شکایتی اعلام نموده که: فرزندش ساعت 14 مورخ 21/05/92 از منزل خارج و دیگر برنگشته است و وی را با زور و تهدید ربوده‌اند و به قتل تهدید کرده‌اند. در مورخ 25/07/92 رئیس پلیس آگاهی …. به دادیار شعبه دوم ….. اعلام نموده که جسد متوفی ح. به پزشکی قانونی جهت کالبدگشایی معرفی گردیده تا علت تامه مرگ اعلام گردد. پزشکی قانونی …. در مورخ 26/05/92 از جسد متوفی معاینه به عمل آورد و اعلام کرده جسد فاسد شده و متورم و علائم فساد نعشی در تمام بدن مشهود است و جسد در ساعت 17 مورخ 26/05/92 سر صحنه در ارتفاعات روستای … و ساعت 30/12 مورخ 27/05/92 در محل سالن تشریح بیمارستان …. معاینه و کالبدگشایی گردید. جمود نعشی اضمحلال یافته و کبودی نعشی به علت فساد نعشی قابل ارزیابی نبود. زمان فوت طی بیش از 72 ساعت گذشته از معاینه سر صحنه کشف جسد تعیین می‌گردد. در معاینات ظاهری در صورت در حد قابل‌بررسی متورم سمت چپ صورت و سر و گودی سمت خارج چشم راست دیده می‌شد. در گردن آثار ضرب‌وجرح، شیار خفه کردگی دیده و لمس نشد. در کالبدگشایی انجام‌شده پوست سر باز شد. زیرپوست و لابه‌لای عضلات نیمه چپ جمجمه خون‌مردگی مشهود بود و شکستگی استخوان گیجگاه و چپ سر با جابجایی دیده می‌شد به‌نحوی‌که توده مغز رؤیت می‌گردید. با توجه به شرح فوق و کالبدگشایی انجام‌شده علت فوت کوفتگی نسج مغز و عوارض ناشی از آن در اثر اصابت جسم سخت تعیین می‌گردد (ص114). به آقای ر. در مورخ 02/06/92 اتهام قتل م. دامادش تفهیم شد که پاسخ داد: این اتهام را قبول ندارم، دخترم ساعت 5/8 شب به منزل آمد و گفت ح. خانه نیامده است (ص170). و در تحقیقاتی که در مورخ 03/06/92 از نامبرده به عمل آمد، اظهار داشت: من اول 24 ساعت مهلت می‌خواهم که بروم خانه با نوه‌ام خداحافظی بعد می‌آیم و همه حقایق را می‌گویم. س: به شما توصیه می‌شود هم‌اکنون حقیقت را بیان کنید. ج: با توجه به این‌که من از مدت 4 الی 5 سال پیش از داشتن رابطه مقتول با عروسم خبر داشتم چون حدود 4 سال پیش که من و پسرم م. (شوهر عروسم ر.) به‌اتفاق مقتول که دامادم است در تهران کار می‌کردیم یک‌بار متوجه شدم که پسرم گفت با گریه که حدود یک ربع است که به گوشی ر. زنگ می‌زنم و اشغال است و در همین یک ربع ح. مقتول دارد با گوشی صحبت می‌کند و مطمئن هستم با ر. صحبت می‌کند و قضایایی متعدد دیگری از رابطه غیرعادی و غیرشرعی بین ح. و ر. به دست آوردم که باهم تلفنی صحبت می‌کردند و شبیه این و چندین بار تذکر دادم اما تأثیری نکرد و این روابط آن‌ها آن‌قدر ادامه پیدا کرد که مردم روستا از چپ و راست به ما کنایه می‌زدند و همه موضوع را می‌گفتند و دیگر آبرویی برای ما نمانده بود تا این‌که در همین ماه رمضان گذشته دقیق یادم هست که 14 ماه رمضان بود که یک قضیه دیگری پیش آمد که من را مصمم کرد که یک اقدام جدی بکنم. در روز 14 ماه مبارک من طبق معمول که بیشتر اوقات مسجد می‌رفتم، رفتم اما نمازم را فرادا خواندم از مسجد که بیرون می‌آمدم خانمم با گوشی پسرم م. به من زنگ زد و گفت ر. درحالی‌که جانمازش پهن است از مسجد خارج‌شده و فکر کنم رفته پیش ح. بعد آمدم م. پسرم را (شوهر ر.) سر کوچه دیدم درحالی‌که ناراحت بود و گفت خانمم نه خانه خودمان و نه خانه پدرش است و مامان گفته جانماز را پهن کرده و از مسجد بیرون آمده. با م. باهم رفتیم سمت خانه ح. در باز بود من داخل رفتم اما م. را نگذاشتم بیاید هر چه در زدم (در خانه ح. مقتول) جواب نداد و به گوشی ح. زنگ زدم جواب نداد و خواهرش م. را روی دیوار ز. دیده بودم و ز. هم از روی دیوار آمد با نگرانی از من پرسید چه شده؟ من گفتم چیزی نشده. در ادامه ع. آمد و باهم صحبت کردیم بعد ح. مقتول را روی حمام دیدم و بعد آمد نزد من و گفت چه شده؟ من گفتم هیچی و رفتم بیرون و جلوی در خانه پدرش الف. ایستادم و با چشم‌های خودم دیدم که ر. از پله‌های نردبان از سمت خانه ح. داشت می‌آمد پایین البته قیافه ر. را از پشت سر دیدم ولی حدس قوی زدم که ر. باشد و این را در دلم نگه داشتم. چند لحظه بعد هم دیدم که نردبان جابجا شد و من رفتم در خیابان نشستم منتظر ماندم تا ببینم چه می‌شود بعد دیدم که دو تا خواهر ر. از خانه خودشان آمدند خانه ر.ک. عمه ر. رسید در ادامه بعد از دقایقی دیدم با ر. از خانه ر.ک. آمدند بیرون و رفتند خانه پدر ر. و همه این‌ها در یک کوچه است. سپس در ادامه پسرم م. آمد نزد من و گفت که بابا چه شد و من قضیه اصلی را به او نگفتم و از آن به بعد من احساس بغض شدید کردم و در این فکر بودم که چطور دامادم ح. را ادب کنم و این کسی که داماد من است در ظاهر آدم مذهبی و نمازخوان و مسجدی بود که حتی همه سحرهای ماه مبارک رمضان از بلندگوی مسجد سحر خوانی می‌کرد اما آن کار دیگرش که رابطه خلاف شرع با عروسم بود را مخصوصاً روز چهاردهم ماه مبارک را نمی‌توانستم تحمل کنم بعد از عید فطر نقشه‌ام را عملی کردم. س: چه نقشه‌ای کشیدی؟ ج: من از چهاردهم ماه رمضان خیلی فکر کردم دیدم اگر به قانون مراجعه کنم نمی‌توانم چیزی را ثابت کنم تازه شاید بدهکار هم بشوم چون باید شاهدی داشتم و تذکر و نصیحت فایده نداشت و تنها یک تصمیم می‌ماند این‌که او را ببرم و بکشم چون حیثیت خانوادگی ما را به باد داده بود و این تصمیم را روز دوشنبه 21/05/92 ساعت حدود شش بعدازظهر عملی کردم و او را به قتل رساندم. س: در خصوص چگونگی قتل توضیح دهید؟ ج:‌ تصمیم گرفتم به بهانه جنگل رفتن و کشف میراث فرهنگی او را به منطقه‌ای که در … است و تعداد زیادی چاله‌های حفاری میراث فرهنگی وجود دارد ببرم و آنجا به قتل برسانم، لذا دوشنبه ساعت 13 (مورخ 21/05/92) به درب خانه مقتول رفتم و او را صدا زدم و یواش و آهسته به او گفتم که چند نفر از دوستان قرار است بیایند دستگاه گنج یاب دارند و برویم زیرخاکی دربیاوریم و گفتم که هیچ‌کس نفهمد و تنها بیا او قبول کرد و گفت برویم من گفتم منتظر باش تا به تو زنگ بزنم و حدود ساعت 15/3 بعدازظهر به او زنگ زدم و در این فاصله یعنی از ساعت 13 الی 15/15 دقیقه در خانه دراز کشیدم و نقشه می‌ریختم و فکر می‌کردم که چطوری بکشم و او را از چه مسیری ببرم که کسی ما را نبیند بالاخره مسیرم را انتخاب کردم و به او زنگ زدم و او آمد. در زمین ح.ع. فرزند … قرار گذاشتیم او که آمد به‌محض رسیدنش دیدم دخترم ف. به او زنگ زد و صحبت‌هایی کردند بعدازآن مسیر …. را انتخاب کرده بودم که شروع به رفتن کردیم و به او گفته از یک مسیری برویم تا کسی ما را نبیند چون می‌خواهم دنبال عتیقه برویم بعد که به بالا رسیدیم باز اتمام‌حجت کردم و به او گفتم ح. از ر. دست بکش و گفتم دختر من چی کم دارد که تو به سمت ر. می‌روی و مردم این‌همه شایعه کرده‌اند اما او گفت عمو او خودش ول نمی‌کند و مقتول این حرف‌ها را با خنده زد که پس‌ازآن به یک گودالی که از قبل توسط گنج کنان حفاری‌شده بود رسیدیم بعد در آن لحظه به مقتول (ح.) گفتم برو داخل گودال ببین که چیزی پیدا می‌شود یا خیر که پس‌ازآن ح. وارد گودال شد و با بیلی که در دست داشت در حال کندن شد پس‌ازآن سنگی را که کنار گودال بوده است را با دست بلند کردم و به‌طرف سر ح. (مقتول) انداختم و دو تا سنگ دیگری که بزرگ‌تر از سنگی که انداخته‌شده بود و بالای گودال بود را با پا به‌طرف پاهایش انداختم که پس از انداختن همان سنگ اول که به سرش خورده بود ح. کشته شد که پس‌ازآن با بیلی که در دست داشتم روی ح. را با خاک پوشاندم که خاک پوشانده شده و حدود بیست سانتی‌متر بود و بعدازآن به‌طرف خانه برگشتم که پس‌ازآن بیل را داخل درختی در مسیر راه گذاشتم که بیل مذکور نزدیک چاله‌ای که مقتول در آنجا کشته شد می‌باشد و فردای آن روزبه محل وقوع کشته شدن ح. رفتم و مقداری از خاک‌هایی که دیروز ریخته بودم را با دست‌کم کردم و علت این کار این بوده است چون عذاب وجدان گرفته بودم ح. به لحاظ این‌که سرش متلاشی شده بود و بوی جسد را مردم احساس کنند تا مردم جسد را پیدا کنند. این اتفاق روز سه‌شنبه 22/05/92 افتاد. خاک‌های سمت سر مقتول را کم کردم تا این‌که از این طریق مردم بتوانند او را پیدا کنند. س: در خصوص کشته شدن دامادتان ح. آیا شخص دیگری دخیل بود یا خیر؟ ج: کسی از موضوع اطلاع نداشت خودم نقشه کشیدم و قتل را خودم به‌تنهایی انجام دادم. س: کشف جسد را چه کسی به اهالی محل اطلاع داده است؟ ج: پس از این‌که ح. (مقتول) از روز دوشنبه مفقود شده بود اهالی محل اطراف روستا را گشتند ولی جسد را نیافتند و پنج روز پس از مفقود شدن ح. کسی اعلام کرد که ما طرف …. را نگشته‌ایم و بهتر است آن منطقه را بگردیم من به او گفتم خوب است منطقه را بگردیم و شما به اهالی اعلام نمایید تا مردم را به‌طرف ….. بردند و شاید بتوانند ح. را پیدا نمایند که نهایتاً با رفتن اهالی به محل مقتول پیدا شد. س: حسب محتویات پرونده و شکات اولیای‌دم مرحوم ح. و گزارش مأمورین انتظامی و نظریه پزشکی قانونی و اظهارات خودتان متهم هستید به قتل عمدی مرحوم ح.، از خود دفاع کنید. ج: اتهام وارده را قبول دارم و همان‌طور که بیان نمودم علت این کار این بوده است که مرحوم داماد این‌جانب می‌باشد و آبرو و حیثیت چندین ساله ما را به باد فنا داده و به لحاظ این‌که ما در روستا زندگی می‌کنیم کلیه اهالی محل رابطه نامشروع عروس و دامادم را در جریان بودند که نهایتاً تصمیم به قتل دامادم ح. گرفتم که جزئیات آن را بیان نمودم و اگر من از دامادم ح. شکایت کردم دادگاه از من دلیل و مدرک و شاهد می‌خواست نداشتم ولی برای من یقین حاصل‌شده بود که دامادم و عروسم ارتباط نامشروع برقرار نموده‌اند (ص172 تا 177). در صورت‌جلسه بازسازی صحنه قتل متهم اقاریر مذکور را تکرار نمود و گفت دسته بیل را از بیل جدا نمودم و در داخل کیسه زردرنگ مربوط به برنج می‌باشد و بیل را با کیسه در داخل تنه درخت قدیمی قطوری مخفی نمودم که با راهنمایی متهم مأمورین آن را داخل تنه درخت کشف نمودند و در جلسه بازسازی صحنه قتل متهم مشروحاً با توضیح مطالب مذکور اقرار به قتل عمدی دامادش ح. نموده و جزئیات آن را مجدداً شرح داده که از مراحل بازسازی صحنه قتل فیلم‌برداری گردید (ص 180 تا 183). و بعد از اقرار متهم الف. پدر مقتول و گ. مادر مقتول تقاضای قصاص متهم را نمودند. و در تحقیقاتی که در مورخ 06/04/92 توسط جانشین بازپرس از متهم ر. به عمل آمد متهم در آخرین دفاع نیز ضمن اقرار صریح به قتل دامادش ح. با سبق تصمیم علت آن را رابطه دامادش با عروسش ذکر نمود و گفت دامادم مستحق رجم و اعدام و کشته شدن بوده است چون شکایت فایده‌ای نداشت خودم دامادم ح. را کشتم و وی را به قتل رساندم (ص187 و 188). و جانشین بازپرس طی قرار شماره 00514- 16/06/92 در خصوص اتهام آقای ر. فرزند … دایر بر ارتکاب یک فقره قتل عمدی مرحوم ح. با توجه به شکایت اولیای‌دم و گزارش پزشکی قانونی و تحقیقات به‌عمل‌آمده و بازسازی صحنه قتل توسط متهم و هم‌چنین اقرار صریح متهم بزه انتسابی را ثابت تشخیص و قرار مجرمیت نامبرده را صادر نمود. و در خصوص اتهام آقایان 1- ع. 2- م. 3- ج. دایر بر مشارکت در قتل عمدی مرحوم ح. به لحاظ فقد ادله اثباتی قرار منع تعقیب صادر نمود (ص196) و دادستان عمومی و انقلاب شهرستان …. طی کیفرخواست شماره 000745- 16/06/92 به همان دلایل مندرج در قرار مجرمیت جانشین بازپرس و مستنداً به بند ل و م از ماده 3 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب 1373 و مواد 290 و 351 و 381 قانون مجازات اسلامی برای متهم ر. تقاضای تعیین کیفر نمود (ص197). در گواهی حصر وراثت شماره 1484- 14/12/92 مندرج در صفحه 225 پرونده وراث حین‌الفوت مقتول ح.، الف. پدر و گ. مادر و ن. دختر و ف. همسر وی اعلام گردید. و پرونده به شعبه سوم دادگاه کیفری استان گلستان ارجاع گردید. و در جلسه مورخ 08/06/93 دادگاه که با حضور نماینده دادستان و متهم و وکیل وی و اولیای‌دم مقتول ح. و همه اعضاء تشکیل گردید، نماینده دادستان حسب کیفرخواست از دادگاه تقاضای مجازات نمود. اولیای‌دم تقاضای قصاص متهم ر. را نمودند و وکیل اولیای‌دم نیز گفت با توجه به دلایل موجود در پرونده امر چون گزارش دایره آگاهی و نظریه پزشکی قانونی و تحقیقات به‌عمل‌آمده و بازسازی صحنه قتل و اقرار متهم در دادسرا قتل عمدی مرحوم ح. توسط وی محرز است و موکلین تقاضای قصاص وی را دارند و دادگاه اتهام قتل عمدی مرحوم ح. را به متهم ر. حسب کیفرخواست تفهیم نمود، او پاسخ داد: متهم با من درگیر بود با سنگ من بوده است و به قتل رسیده و قبول دارم اما ماجرا این بود که مقتول با ر. عروسم خوب بود و خود ر. به من گفت که ما باهم رابطه داشتیم منظور از خوب بودن زنان یعنی ارتباط نامشروع داشتند و به ح. گفتم دنبال این کار نرو و تا چهاردهم ماه رمضان که ر. رفت منزل ح. و … همان اظهارات خود در دادسرا را تکرار و گفت او را بردم جنگل گفتم تو داماد من هستی و ر. عروسم است از این کارها دست بکش و از خدا بترس گفت دوست دارم با عروس تو این کار را بکنم بلند شد و به من حمله کرد و از خود دفاع کردم افتاد توی چاله و تمام شد از ترس خودم خاک ریختم روی وی و فرار کردم و عذاب وجدان داشتم و در آگاهی به من گفتند اقرار به قتل بکن و برو و من هم گفتم و اقرار کردم. وکیل تسخیری متهم به دفاع از وی گفت که: با توجه به اظهارات متهم در اداره آگاهی و دادسرا و دفاعیات وی در این جلسه دادگاه باید عرض کنم موکل علی‌رغم این‌که از ارتکاب خلاف اخلاق و ناموسی مقتول ازنظر روحی و روانی تحت‌فشار بود و درواقع عصبانی بوده است به دنبال قتل مقتول نبوده است بلکه می‌خواست ایشان را با نصیحت از ادامه کارش دور کند تا زندگی دختر و پسرش حفظ و آبرویش در جامعه محفوظ بماند که متأسفانه در روز حادثه مقتول را نصیحت کرد و مقتول مضاف به تأیید اعمال ارتکابی تهدید به تسری اعمالش به دیگر اعضاء خانواده نمود و بین طرفین درگیری ایجاد شد و موکل درحالی‌که قصد کشتن مقتول را نداشت به دلیل عصبانیت و دیگر شرایط با پرتاب سنگ و برخورد آن به سر مقتول حادثه قتل رخ می‌دهد و موکل اگر قصد قتل داشت از قبل آلت قتاله آماده می‌کرد و از آن استفاده می‌کرد. متأسفانه بدشانسی و بداقبالی موکل درگیری پیش آمد و با اصابت سنگ به سر مقتول موجبات قتل فراهم می‌گردد. موکل قصد نتیجه قتل را نداشت. و وکیل اولیای‌دم گفت: دفاع ناحق متهم را تکذیب می‌کنم و مشارالیه به نحو صریح و بدون هیچ فشار در سلامتی نفس و عقل در نزد رئیس دادگاه شعبه 101 جزایی دادگاه …. (جانشین بازپرس) و در بازسازی صحنه قتل صریحاً اقرار به قتل عمدی مقتول با طرح و نقشه قبلی نموده است. دادگاه خطاب به متهم ر. اندازه سنگ چقدر بود؟ ج: حدود ده کیلوگرم بود. س:‌ عمق گودال چقدر بود؟ ج: 5/1 متر. س: مقتول چگونه به گودال افتاد؟ ج- داشت با من دعوا می‌کرد پایش سر خورد به سمت گودال رفت و در حال افتادن در گودال درنهایت من به وی سنگ زدم و افتاد داخل گودال من نیز وی را بلند کردم کم‌کم بی‌حال شد و مرد و پانزده دقیقه نزد وی بودم تا مرد. س- چه کسی متوجه شده عروست رفته منزل ح.؟ ج:‌ عروسم داخل مسجد برای نماز آمده بود و سجاده را پهن کرد و نماز را ترک کرد و رفت بیرون. س: اتهامت مجدد قرائت و تفهیم می‌شود به‌عنوان آخرین دفاع مطلبی دارید بیان کنید. ج: دفاعی ندارم به خاطر ناموس بوده است که من شاهد بودم و عرض دیگری ندارم و اکنون عروسم نیز طلاق گرفته است (ص226 تا 233). در تحقیقاتی که در بازپرسی از خانم ف. به‌عمل‌آمده گفت: با شوهرم مرحوم ح. سه سال است ازدواج کردیم رابطه خوبی داشتیم و در خصوص رابطه ر. عروسمان یعنی همسر برادرم م. گاهی باهم جروبحث می‌کردیم و شوهرم سوگند یادکرد که این‌ها شایعه است و من چون به او اعتماد کامل داشتم قبول کردم و او با پدرم ارتباط خوبی داشت و مشکلی نداشته‌اند تا این‌که در ماه رمضان پدرم ر. و برادرم م. به درب منزل ما رفته‌اند من از ح. و برادرش ع. شنیدم که پدرم به منزل ما رفته بود ظاهراً ح. که به مسجد نیامده بود پدرم از کسی شنیده بود که حتماً در منزل با کس دیگری است که آن‌هم سوءتفاهم بود (ص163 و 164). و در تحقیقاتی که از خانم ر. همسر م. و عروس ر. به عمل آمد اظهار داشت: من و مرحوم ح. که شوهر خواهرشوهرم می‌باشد حدود 7 سال دوست بودیم چون با ایشان قصد ازدواج داشتم ولی نشد و ما به هم نرسیدیم و من ازدواج کردم و همیشه با آقای ح. تماس تلفنی و پیامکی داشتم و یکدیگر حرف‌های عاشقانه می‌زدیم و ح. هرماه به من پول می‌داد و در آخرین مرحله صد هزار تومان در کوچه روستای …. به من داد و من با این پول‌ها برای خودم لباس و چیزهای دیگر می‌خریدم و با ح. جهت تفریح به بیرون روستا هم رفتیم و یک‌بار به…. جهت دکتر رفتم و پول ویزیت و داروها را ایشان داد. در آخرین مرحله‌ای که با مقتول صحبت کردم دو روز قبل از فوت ایشان بود و باهم صحبت کردیم و همه‌اش حرف‌های عاشقانه می‌زدیم و در مورد خودمان صحبت می‌کردیم و صحبت‌های ما بیشتر در این مورد بود که ایشان می‌گفت از شوهرت جدا بشو و با من ازدواج بکن و من به ایشان می‌گفتم زن و بچه‌داری و نمی‌شود و ایشان می‌گفت به خاطر شما از زن و بچه‌ام جدا می‌شوم تا به هم برسیم و من به ایشان می‌گفتم می‌خواهم به حرف‌های تو فکر کنم و بعد جواب می‌دهم و او همیشه به من می‌گفت که تو را دوست دارم و شوهرت معتاد است و از او طلاق بگیر و باهم دعوا کنید تا خودش شما را طلاق بدهد. س: آیا شما آقای ح. (متوفی) را علاقه زیاد داشتید؟ ج: بله از شوهرم بیشتر دوستش داشتم اول من تلفن نداشتم با تلفن مادرم با او تماس می‌گرفتم و پیامک می‌دادم و بعد شوهرم برای من موبایل خرید و دیگر راحت با او صحبت می‌کردم و پیامک می‌دادم و آن را پاک می‌کردم که شوهرم نبیند که یک روز شوهرم متوجه شد که من با او ارتباط دارم و پیامک عاشقانه ردّ و بدل می‌کنیم موبایل مرا گرفت و من باز با تلفن مادرم با او تماس می‌گرفتم و پیامک می‌دادیم و ایشان به من می‌گفت برای این‌که به تو نزدیک بشوم با خواهر شوهرت ف. ازدواج کردم که بتوانیم همدیگر را ببینیم و من و شوهرم به منزل ح. رفت‌وآمد داشتیم و ماجرای ما ازآنجا آغاز شد که او با شوهرم در تهران کار می‌کرد دفترچه ما را آورد و داد و به من گفت چرا برای من صبر نکردی من گفتم از تو خبری نشد و من زن م. شدم و او گفت برای این‌که به تو نزدیک‌تر شوم با خواهر م. که خواهرشوهر توست ازدواج کردم و این ماجرا فقط نقطه آغاز ارتباط دوباره ما بود و شماره‌اش را به من داد و گفت اگر می‌خواهی دوباره با من باشی تماس بگیر و من با او تماس می‌گرفتم و پیامک عاشقانه می‌دادم ولی ارتباط ما در حد همین پیامک و حرف زدن بود و یک‌بار هم باهم به …. رفتیم دکتر به مقتول زنگ زدم آمد و به من پول داد. س: آیا شوهرت را دوست داری؟ ج:‌ آن‌قدر که تحملش کنم تا بچه‌ام نابود نشود و شوهرم نقشی در قتل ح. نداشت چون هیکل ح. دو یا سه برابر شوهرم بود و شوهرم لاغر و ضعیف است و توانایی چنین کاری را ندارد. مقتول بیشتر با خانواده همسرش و مادر خانمش که مادر شوهر من است جروبحث داشتند (ص91 تا 93 و 100 تا 102). دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 00121- 08/06/93 چنین رأی داد: آقای ر. فرزند … با وکالت تسخیری آقای … متهم است به قتل عمدی ح. با توجه به شکایت اولیای‌دم مقتول گ. مادر و الف. پدر اصالتاً و ولایتاً از طرف ن. (نوه) با وکالت آقای ح. مبنی بر این‌که چون مورث آنان را متهم عمداً به قتل رسانده و تقاضای قصاص وی را دارند و متهم نیز اقرار به قتل مقتول با زدن ضربه سنگ را در مراحل دادسرا و بازسازی صحنه مورد تأیید قرار داده و توجهاً به توضیحات متهم مبنی بر این‌که چون مقتول داماد وی بود و با عروس وی ارتباط نامشروع داشت و در محل وی را به لحاظ این رابطه سرزنش می‌کردند و در چهاردهم ماه مبارک رمضان عروس وی به نام ر. برای شرکت در نماز جماعت ظهر به مسجد روستا آمده بود لیکن پس از پهن کردن سجاده قبل از اقامه نماز محل را ترک و فرزند و همسرش تلفنی به وی اطلاع دادند که پس از جستجو فرزندش م. نزد وی در داخل کوچه مراجعه و خبر همسرش ر. را از پدر خود گرفته که وی در منزل اشتراکی و یا منزل پدرش نمی‌باشد و با رفتن به منزل ح. و انتظار جهت خروج پس از این‌که درب ورودی ساختمان را قفل شده دید در کنار دستشویی نشسته و مشاهده کرد از روی پشت بام منزل پدری و منزل شخصی مقتول خواهران وی درحالی‌که اطراف را زیر نظر داشتند تردد دارند و با استفاده از نردبان ر. از منزل خارج و با رفتن به منزل عموی خودش به همراه خواهران خود و دخترعمویش از منزل خارج و به سمت منزل پدرش رفت و چون این صحنه را مشاهده کرده بود موضوع را به کسی نگفته و از درون وی را زجر می‌داد و با طراحی نقشه به بهانه رفتن به جنگل جهت کاوش اجناس عتیقه مقتول را به محل برده و درنهایت با نصیحت وی و جواب مقتول به وی در مورد این‌که با دیگران نیز این کار را خواهم کرد با پرتاب سنگ وی را به قتل رساند. زمانی که مقتول داخل گودال قرار داشت و پس از ریختن خاک بر روی وی محل را ترک ولیکن برای یافتن جسد وی مقداری از خاک‌هایی که وی را پوشانده بود را کنار زد که دیگران متوجه وی شوند و وکیل وی نیز در مقام دفاع توضیح داد که موکل قصد قتل نداشته بلکه در اثر درگیری ناخواسته موکل به سمت مقتول سنگی پرتاب و درنهایت موجب مرگ شده درصورتی‌که متهم زدن سنگ ده کیلویی با دو دست را در زمان سقوط مقتول به داخل گودال یک متری اعلام داشته، فلذا گرچه متهم در مقام این‌که چون عروس و دامادش (ر. و مقتول) به وی خیانت نمود و باهم ارتباط نامشروع داشتند و ر. به این امر اذعان داشته حتی دریافت وجوه در نوبت‌های مختلف از مقتول را مورد تأیید قرار داده و این ارتباط شدت بیشتری داشته، لذا بنا به‌مراتب گرچه متهم در مراحل اولیه تحقیقات قتل ارتکابی را ناشی از این‌که مقتول مستحق قتل است آن‌هم به لحاظ ارتباط نامشروع مقتول با عروس وی به نام ر. دانسته لیکن در مراحل بعدی در دادگاه درگیری و افتادن ناگهانی مقتول به سمت گودال و پرتاب سنگ ده کیلویی به سمت مقتول را مورد تأیید خود دانسته و نه این‌که قتل به لحاظ تصمیم قبلی برای رفتاری که وی شاهد آن بود، فلذا با عنایت به اقرار صریح متهم و برگ معاینه جسد که علت فوت مقتول را اصابت جسم سخت به نسج مغزی مقتول اعلام نموده به نظر دادگاه بزه انتسابی به مشارالیه محرز و مسلم است و به استناد مواد 164 و 172 و بند الف از ماده 290 و 351 و 381 قانون مجازات اسلامی 1392 حکم به قصاص نفس آقای ر. با چوبه دار به لحاظ قتل عمدی مرحوم ح. صادر و اعلام می‌نماید (ص236 و 237). رأی صادره در مورخ 31/06/93 به وکیل متهم ابلاغ (ص240) و نامبرده در مورخ 16/07/93 با تکرار همان اظهارات خود در دادگاه که به دفاع از موکل خود بیان داشته به رأی صادره اعتراض نموده که پرونده پس از ثبت در دیوان عالی کشور و به این شعبه ارجاع گردید.

 

 

 

رای دیوان

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ر. فرزند … با وکالت تسخیری آقای … نسبت به دادنامه تجدیدنظرخواسته که به‌موجب آن نامبرده به اتهام قتل عمدی داماد خود آقای ح. فرزند … به قصاص نفس محکوم گردیده است؛ نظر به گزارش نیروی انتظامی و کشف جسد و نتیجه معاینات پزشکی قانونی از جسد مقتول که علت فوت مقتول را اصابت جسم سخت به نسج مغزی و عوارض ناشی از آن اعلام نموده است و متهم نیز در کلیه مراحل تحقیق در نیروی انتظامی و دادسرا اقرار صریح به قتل داماد خود با سبق تصمیم و با طرح و نقشه قبلی دارد و جزئیات و علت قتل را به شرح صفحات 172 تا 177 و 187 و 188 و … و در بازسازی صحنه قتل به شرح صفحات 180 تا 183 اعلام، به‌طور عملی نشان داده که از مراحل بازسازی فیلم‌برداری گردیده و علت و انگیزه قتل را داشتن رابطه نامشروع دامادش ح. با عروسش ر. اعلام نموده و در دادگاه نیز به زدن ضربه با سنگ ده کیلویی به سر مقتول اقرار و اعتراف دارد و در آخرین دفاع در مورخ 08/06/93 در دادگاه نیز متهم اظهار داشت: دفاعی ندارم به خاطر ناموس بوده است که من شاهد بوده‌ام و اکنون عروسم نیز طلاق گرفته است و ر. عروس متهم به قتل نیز در دادگاه اظهار داشت: من و مرحوم ح. (مقتول) حدود 7 سال باهم دوست بودیم و قصد ازدواج داشتیم و ماجرا ازآنجا آغاز شد که من با م. ازدواج کردم و او به من گفت چرا صبر نکردی و او با خواهر م. ازدواج کرد که به من نزدیک‌تر شود و ما باهم تماس تلفنی می‌گرفتیم و پیامک‌های عاشقانه می‌دادیم و باهم حرف می‌زدیم و یک‌بار هم باهم به … رفتیم و مقتول هرماه به من پول می‌داد و در آخرین مرحله صد هزار تومان (چند روز قبل از قتل) به من داد و آخرین مرحله‌ای که با او صحبت کردم دو روز قبل از قتل بود گفت از شوهرت طلاق بگیر و من هم از زن و بچه‌ام جدا می‌شوم و با تو ازدواج می‌کنم می‌گفت با شوهرت دعوا بکن تا خودش تو را طلاق بدهد و من به او گفتم باید به حرف‌های تو فکر کنم که همه مراتب مذکور هرچند حاکی از آن است که آقای ر. به‌عمد داماد خود ح. را به قتل رسانده است اما با توجه به‌مراتب اعلامی در مراحل اولیه تحقیقات در نیروی انتظامی و دادسرا علت ارتکاب قتل را رابطه نامشروع متوفی با عروس خود ر. اعلام نموده است و در دادگاه ظاهراً تحت تعلیم وکیل خود نخست درگیری با مقتول و افتادن ناگهانی مقتول به گودال و پرتاب سنگ ده کیلویی به سمت مقتول را مورد تأیید قرار داده نه ارتکاب قتل به لحاظ تصمیم قبلی برای رفتاری که وی شاهد آن بوده است اما به‌هرحال در آخرین دفاع در دادگاه نیز علت قتل را انگیزه ناموسی اعلام نموده است که همه موارد مذکور حاکی از آن است که وی مقتول را مستحق قتل می‌دانسته است اما این ادعا به نص صریح ماده 303 قانون مجازات اسلامی 1392 باید طبق موازین در دادگاه ثابت شود و دادگاه موظف بوده که نخست به ادعای مذکور رسیدگی کند و اگر ثابت نشود که مجنی‌علیه مشمول ماده 302 است و نیز ثابت نشود که مرتکب بر اساس چنین اعتقادی مرتکب جنایت شده است آنگاه باید مرتکب را به قصاص نفس محکوم می‌نمود ولی اگر ثابت شود مرتکب به‌اشتباه با چنین اعتقادی دست به جنایت زده و مجنی‌علیه نیز مشمول ماده 302 این قانون نباشد مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به مجازات مقرر در کتاب پنجم تعزیرات محکوم می‌شود، لذا با توجه به ادعای متهم و اظهارات عروس وی به شرح مذکور به لحاظ عدم رعایت مواد 302 و 303 قانون مذکور توسط دادگاه مستنداً به قسمت ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری دادنامه تجدیدنظرخواسته نقض و در اجرای بند 2 قسمت ب همین ماده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رأی ارجاع می‌گردد.

رئیس شعبه هفتم دیوان عالی کشور ـ مستشار

انتظاری ـ طالبی