07 دی 1398

تعریف خیانت در امانت

تعریف خیانت در امانت

برای جلوگیری از تداخل مفاهیم ناگزیر باید جرایم را تعریف کرد. قانون گذار در ماده 674 ق.م.ا.ت ضمن جرم انگاری خیانت در امانت به نوعی آن را نیز تعریف و تشریح نموده است. از این رو، نویسندگان حقوقی در تعریفهایی که از این جرم عرضه می کنند، متن ماده مذکور را مورد توجه قرار داده اند. در همین رابطه، برخی خیانت در امانت را «استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود نمودن توأم با سوء نیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رساندن است». معنی کرده اند که خلاصه ماده اخیر است. برخی دیگر در چارچوب تعریف به نوعی این جرم را شرح داداند که قابل تأمل است.

سرانجام، بعضی حقوق دانان با کاربست اصطلاح «متقلبانه» خیانت در امانت را به گونه ای تعریف نموده اند که به لحاظ منطوقی با جرم کلاهبرداری تداخل می نماید: تصاحب متقلبانه مالی که به طور ارادی به موجب یک قرارداد و یا حکم قانونی به دیگری سپرده شده است.» در توضیح این تعریف گفته شده که خدعه و تقلب در خیانت در امانت، برخلاف کلاهبرداری، بعد از تسلیم مال به عمل آید. با توجه به متن ماده 674 ق.م.ا.ت استفاده از واژگان «خدعه و تقلب» در تعریف خیانت در امانت صحیح نبوده و با ساختار این جرم منطبق نمی باشد. با در نظر گرفتن ماده مذکور و اجتناب از ذکر تمام شرایط و اجزای رکن مادی و معنوی جرم، آن سان که قانونگذار در تعریف پاره ای از جرایم مانند سرقت اتخاذ کرده است، در یک تعریف کوتاه می توان خیانت در امانت را به شرح زیر تعریف کرد:

«استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن عمدی مال امانی توسط امین به ضرر مالک یا متصرف قانونی.»