24 اسفند 1398

درخواست طلاق به دلیل عدم امکان باروری زوج

درخواست طلاق به دلیل عدم امکان باروری زوج

کلمات کلیدی:

مرجع صدور:     شعبه 23 دیوانعالی کشور

چکیده: در صورت ناباروری طبیعی زوج، هرچند امکان معالجه از طریق مراکز درمان نازایی وجود داشته باشد، مورد از موارد تحقق شروط ضمن عقد نکاح جهت اعمال وکالت در طلاق محسوب می‌شود.

 

مستندات

تاریخ رای نهایی: 1393/07/01    شماره رای نهایی: 9309970908300377

خلاصه جریان پرونده

پیرو گزارش قبلی خانم الف. س. دادخواستی به طرفیت آقای م.گ. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور طلاق تقدیم دادگستری شهرستان رودبار نموده و در شرح دادخواست بیان داشته که در تاریخ 9/1/80 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام که متأسفانه به دلیل مشکلات و ناتوانی جنسی و عقیم بودن همسرم فاقد فرزند می‌باشیم و در طول این مدت بارها به پزشک مراجعه و تحت مداوا قرار گرفته فایده‌ای نداشته است و در این مدت عذاب کشیده‌ام و به انواع ناراحتی‌های روحی و جسمی دچار شده‌ام که دیگر ادامه زندگی مشترک برایم امکان ندارد لذا به استناد بندهای 3 و 10 شروط ضمن عقد و همچنین به استناد ماده 1122 قانون مدنی تقاضای گواهی عدم امکان سازش را دارم شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان رودبار عهده‌دار رسیدگی به پرونده شده است زوجه در جلسه اول دادگاه که در تاریخ 11/11/90 با حضور طرفین تشکیل گردیده اظهار داشته دعوی به شرح دادخواست تقدیمی است ده سال است که ازدواج کرده‌ایم ایشان عقیم است بچه‌دار نمی‌شود که البته توان جسمی دارد لکن به لحاظ عوارض و خصوصیات جنسی نمی‌تواند بچه‌دار شود چند بار تلاش کردیم حتی از طریق لقاح مصنوعی سعی کردیم ولی نشد و از این جهت دیگر برای من زندگی کردن با این شخص مقدور نیست و از نعمت بچه‌دار شدن محروم هستم و در عسروحرج می‌باشم و درخصوص حق و حقوق شرعی و قانونی‌ام اگر زوج حاضر به طلاق باشد و به صورت توافقی طلاق بگیریم حق و حقوق خود را کاملاً بذل می‌کنم ولی اگر ایشان حاضر به طلاق نباشد و حکم طلاق را دادگاه صادر کند من کل حقوق شرعی و قانونی خود به غیر از مهریه بذل می‌کنم تا طلاق بائن خلعی باشد جهیزیه داشتم ولی الان ندارم و نمی‌خواهم خوانده اظهار داشته بنده توانایی جنسی دارم یعنی می‌توانم عمل زناشویی را انجام بدهم ولی به واسطه وضعیت جسمی و عوارض آن توانایی بچه‌دار شدن را ندارم همه چیز من نرمال است ولی یک رگ بیضه من بسته است گرفتگی دارد و یک رگ بیضه مادرزادی ندارم اسپرم دارم ولی اسپرم من از این دو تا لوله بیضه خارج نمی‌شود اما کاری می‌کنم که زنم حامله شود از بانک اسپرم می‌خرم و تهیه می‌کنم روش جدید پزشکی هم وجود دارد من زنم را دوست دارم او را طلاق نمی‌دهم من پای زنم را می‌بوسم من طلاق نمی‌دهم زوجه اظهار داشته من لقاح قبول نمی‌کنم چون این کار چندبار باعث بیماری من شد و بچه پرورشگاهی هم قبول نمی‌کنم و….. بنده تحت هیچ شرایطی حاضر به انصراف از خواسته‌ام نیستم دادگاه موضوع را به داوری ارجاع که در نهایت داوران توفیقی در جهت صلح و سازش و انصراف زوجه از تصمیم خود کسب نکرده‌اند دادگاه در نهایت به شرح دادنامه 2019 – 11/12/90 با این استدلال که زوجه به واسطه محرومیت از داشتن فرزند در وضعیت روحی و روانی نامناسبی قرار گرفته و ادامه زندگی برای او با مشقت همراه و تحمل عادتاً سخت است دوام زوجیت برای زوجه موجب عسروحرج تشخیص و با توجه به عدم توفیق داوران به سازش و انصراف زوجه از طلاق و بذل کلیه حقوق شرعی (غیر از مهریه) در قبال طلاق خواسته زوجه را وارد و محمول بر صحت دانسته و به استناد ماده 1130 قانون مدنی و مواد قانونی دیگر از قانون مدنی و بند 13 ماده 8 قانون حمایت خانواده و نیز مستنداً به ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق حکم به الزام و اجبار زوج به طلاق زوجه (طلاق بائن خلعی) صادر نموده است زوج از رأی صادره تجدیدنظرخواهی نموده و مدعی گردیده که با لقاح مصنوعی قادر به باروری بوده و یک بار با لقاح مصنوعی جنین در رحم همسرش قرار گرفته است که پرونده به شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان ارجاع گردیده که طی دادنامه 228- 31/3/91 تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته و با رد اعتراض دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تأیید کرده است آقای ع.س. به وکالت از زوج از رأی صادره فرجام‌خواهی نموده که پرونده پس از ارسال به دیوان‌عالی‌کشور جهت رسیدگی به شعبه (23) دیوان‌عالی‌کشور ارجاع گردیده که طی دادنامه 123 – 12/3/92 با این استدلال زوجه علت طلاق را عقیم بودن زوج اعلام و به بند 10 شروط ضمن عقد استناد کرده است لیکن دادگاه با تغییر مسیر دادرسی بدون بررسی در خصوص بند 10 استنادی ادامه زندگی را برای زوجه با وضعیت پیش آمده غیر قابل تحمل و وقوع وی در عسروحرج را محرز عنوان و حکم الزام زوج به طلاق را صادر کرده است در وضعیتی که صرف بچه‌دارنشدن از طریق طبیعی دلیل عسروحرج نبوده و مدعی عسروحرج می‌بایست به اقامه دلیل ادعای خود را ثابت کند مقتضی بود دادگاه با پرهیز از کلی‌گویی چنانچه درخواست زوجه با بند 10 شروط ضمن عقد انطباق داشت صراحتاً به بند مذکور استناد و به زوجه اجازه می‌داد که با اعمال وکالت اعطایی نسبت به اجرای صیغه طلاق و ثبت آن اقدام نماید مضافاً نوع طلاق خلع در قبال بذل سایر حقوق زوجه به آن بر چه مبنا و اساس می‌باشد لذا در وضعیت حاضر رأی را قابل ابرام ندانسته آن را نقض و رسیدگی مجدد را به همان شعبه صادر کننده رأی منقوض محول نموده است که در این مرحله دادگاه با بررسی مجموع اوراق پرونده طی دادنامه 1272 -30/11/92 مفاداً با استدلال به این که جهت احراز عسروحرج و تخلف از بند 10 مندرج در سند ازدواج موضوع شروط ضمن عقد، زوجین جهت آزمایشات لازمه به پزشکی قانونی اعزام و علت عدم باروری زوجه مشخص شود که آیا عقیمی یا عوارض دیگر در زوج یا زوجه می‌باشد گردیده که پس از معاینات پزشکی سرانجام مرکز پزشکی قانونی استان گیلان طی دو فقره نامه شماره 6/م/12448 -13/9/92 درخصوص زوج اظهار نظر نموده که نامبرده درسال 82 تحت نمونه‌برداری دو طرفه بیضه قرارگرفته و بنا‌بر شواهد و مدارک بیمارستان در هر دو بیضه اسپرم‌سازی به طور طبیعی انجام می‌گیرد ولی علی‌رغم طبیعی بودن بیضه‌ها به دلیل پدیده انسدادی و ممانعت از خروج منی و اسپرم قادر به باروری به طور طبیعی نمی‌باشد اما با مراجعه به مراکز درمان نازایی بارور نمودن باروش‌های کمک باروری وجود دارد و طی شماره 6/م/4132 -11/10/92 در خصوص زوجه اظهارنظر نموده که رحم و ضمائم در حد طبیعی گزارش شده و….. با توجه به مدارک موجود زوجه توانایی بالقوه برای بارداری را دارا می‌باشد بنابر مراتب با احراز تخلف زوج از شرط دهم ضمن عقد نکاح طبق سند ازدواج با اجازه حاصله از ماده 1129 و بند 3 ماده 1345 قانون مدنی و مواد 26 و 29 قانون حمایت خانواده به زوجه اجازه داده که با اعمال وکالت اعطایی در سند نکاحیه در صورت بذل و قبول بذل از طرف زوج خود را به یکی از طلاق‌های شرعی مطلقه نماید و با اصلاحات به شرح فوق و با قید به جز مهریه سایر حقوق مالی شامل نفقه و اجرت‌المثل و جهیزیه دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده است که در این مرحله آقای م.م. با وکالت آقای ع.س. از رأی صادره فرجام‌خواهی نموده است و با عنوان نمودن به اینکه هرچند بارور کردن از راه طبیعی امکان ندارد اما زوج می‌تواند با روش‌های کمک بارداری صاحب فرزند شود بنابراین موکل عقیم نمی‌باشد و شرط محقق نشده تقاضای نقض دادنامه را نموده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان‌عالی‌کشور جهت رسیدگی به این شعبه (23) ارجاع گردیده است.

 

 

 

رای دیوان

اعتراض فرجام‌خواه با توجه به رسیدگی‌هائی که به عمل آمده وارد نیست و دادنامه فرجام‌خواسته بنا به جهات و استدلال مندرج در آن مغایرتی با موازین شرعی و قانونی و محتویات پرونده ندارد و از حیث رعایت اصول دادرسی نیز اشکال عمده‌ای که نقض را موجب گردد به نظر نرسیده است علی‌هذا دادنامه موصوف به شماره 1272 -30/11/92 صادره از شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان فاقد اشکال و ایراد مؤثر تشخیص و ابرام می‌گردد.

رئیس شعبه 23 دیوان عالی کشور – مستشار

انصاری- احمدی