17 مهر 1398

ضمانت اجرای مدنی حضانت

ضمانت اجرای حضانت

هر یک از مقررات حضانت، ضمانت اجرای ویژه ی خود را دارد که ممکن است ضمانت اجراهای مدنی، کیفری و یا هر دو را شامل شود.

ضمانت اجرای مدنی

ضمانت اجراهای مدنی در مورد حضانت در مواد 1172، 1173، و 1191 ق.م، ماده ی 14 ق.ح.خ 1303، و ماده ی 41 ق.ح.خ 1391 آمده است. از مجموع مواد فوق می توان نتیجه گرفت که هر گاه شخصی که وظیفه ی حضانت را به دوش دارد، از انجام تکلیف حضانت خودداری کند، دادگاه با توجه به شرایط و بسته به اوضاع و احوال، می تواند او را ملزم به انجام تکالیف خود کند و در صورتی که الزام ممکن یا موثر نبوده، و یا به نتیجه نرسد، اگر امتناع کننده پدر یا مادر باشد، دادگاه می تواند حضانت را به دیگری (مادر یا پدر) واگذار کند و در غیر این صورت، حضانت را به خرج پدر، و در صورت فوت پدر، به خرج مادر، به دیگران واگذار می کند. اما اگر امتناع کننده شخصی غیر از پدر و مادر باشد، دادگاه صرفا اختیار و وظیفه ي حضانت را از او گرفته و به دیگری واگذار می نماید.

همان گونه که پیش از این گفته شد، پدر و مادر طفل، که جدا از یکدیگر زندگی می کنند، و نیز اجداد پدر و مادری و سایر اقوام و خویشان به تشخیص دادگاه، حق ملاقات با طفل را دارا میباشند. بنابراین، هرگاه کسی که حضانت را به عهده دارد، مانع از ملاقات اشخاص صاحب حق با طفل شود، و یا در اثر کوتاهی یا مشکلات اخلاقی مسئول حضانت، وضعیت سلامت با تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد، و یا توافق های صورت گرفته در مورد نحوهی ملاقات، حضانت، نگهداری و یا سایر امور مربوط به طفل، با توجه به وضعیت او نامناسب باشد، به تناسب موضوع، دادگاه می تواند ترتیب شایسته را تعیین و برای نظارت بر نحوه ی صحیح انجام ترتیبات مذکور ناظر تعیین نماید. کسی به عنوان ناظر تعیین می شود که از جمله متاهل، مورد اعتماد، و با تجربه باشد. در صورتی که ناظر تعيين شد، دادگاه حدود نظارت او را اعم از این که نظارت اطلاعی و یا استصوابی باشد معین می سازد. هم چنین دادگاه می تواند حضانت را به شخص دیگری واگذار نماید.

هر گاه در نتیجه کوتاهی کسی که حضانت را به عهده دارد، ضرر و زیانی از سوی طفل به دیگری وارد شود، مسئول حضانت وظیفه دارد خسارت را جبران کند. برابر با ماده ی 7 ق.م.م 1339: «کسی که نگاهداری با مواظبت… صغير قانونأ يا بر حسب قرارداد به عهده ی او می باشد در صورت تقصیر در نگاهداری یا مواظبت مسئول جبران زیان وارده از ناحیه ی… صغیر می باشد و در صورتی که استطاعت جبران تمام یا قسمتی از زیان وارده را نداشته باشد از مال… صغير زيان جبران خواهد شد و در هر صورت جبران زیان باید به نحوی صورت گیرد که موجب عسرت و تنگدستی جبران کننده نباشد.»