19 اسفند 1398

طلاق به درخواست زن- پرداخت نکردن نفقه

طلاق به درخواست زن- پرداخت نکردن نفقه

به موجب ماده ی 1129 ق.م: «در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم محكمه و الزام او به دادن نفقه، زن می تواند برای طلاق به حاكم رجوع کند و حاكم شوهر را اجبار به طلاق می نماید. هم چنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه.» سوالی که در این باره مطرح شده این است که آیا ندادن نفقه ی گذشته از موجبات درخواست طلاق از سوی زن است و یا این حق مربوط به نفقه ی آینده می باشد؟ می دانیم که بر اساس ماده ی 1206 ق.م: «زوجه در هر حال می تواند برای نفقه ی زمان گذشته ی خود اقامه ی دعوا نماید و طلب او از بابت نفقه ی مزبور طلب ممتاز بوده… .» در این باره میان اساتید حقوق اختلاف نظر است. برخی عقیده دارند که حق طلاق به سبب عدم پرداخت نفقه، مربوط به نفقه ی آینده و درباره ی موردی است که شوهر نمی خواهد هزینه های خانواده را بدهد و این دلیل درباره ی نفقه ی گذشته وجود ندارد. اگر شوهری وسایل گذران زندگی زن در آینده را فراهم نماید، دیگر چگونه می توان به سبب بدهکاری گذشته، او را مجبور به طلاق ساخت؟ برخی دیگر گفته اند وقتی پذیرفته شده نفقه ی گذشته قابل مطالبه است، اختصاص آن به نفقه ی آینده نیازمند اثبات است. در عرف نیز وقتی گفته می شود شوهر نفقه نپرداخته، مربوط به نفقه ی گذشته است و داوری درباره ی این نفقه می باشد که مستند درخواست طلاق قرار می گیرد.

در این باره باید گفت که آن چه در نظر قانون گذار اهمیت داشته است استواری نهاد خانواده، گذران زندگی افراد آن، و خیر و صلاح آنهاست. طبق قانون، پرداخت نفقه ی زن به عهده ی شوهر است. پس اگر شوهر نفقه را پرداخت نکند، در فرایند روزانه ی زندگی اختلال ایجاد می گردد و امکان ادامه ی زندگی مشترک در آینده نیز وجود نخواهد داشت. به همین دلیل، قانون گذار حق درخواست طلاق را به زن داده است. اما برای این که به او ثابت شود که شوهر نفقه را پرداخت نمی کند مقرر کرده که ابتدا زن باید به طرفیت شوهر، دادخواست مطالبه ی نفقه دهد و دادگاه شوهر را محکوم به پرداخت نفقه نماید. در صورت خودداری، ناتوانی، و عدم امکان الزام و اجرای حكم نفقه، زن می تواند درخواست طلاق کند. بنابراین، هر چند که مستند درخواست طلاق، عدم پرداخت نفقه ی گذشته است، اما این موضوع نشانه ایست بر این که شوهر در آینده نیز نفقه ی زن را پرداخت نمی کند و چرخه ی زندگی از این نظر متوقف شده، یعنی عملکرد گذشتهی شوهر را نشانه ای از رفتار آینده او دانسته است. ولی اگر شوهر به دادگاه ثابت نماید که هر چند هم اکنون توانایی پرداخت بدهی بابت نفقه ی مثلا شش ماه گذشته را ندارد ولی از این به بعد با کار و تلاش امکان پرداخت نفقه را خواهد داشت، و یا ترکیبی برای پرداخت نفقه ی گذشته بدهد، دادگاه درخواست طلاق را نخواهد پذیرفت.