05 آبان 1398

طلاق توافقی

طلاق توافقی

پیش از این و در بررسی انواع طلاق گفته شد که طلاق های خلع و مبارات، گونه هایی از طلاق توافقی است. اما ممکن است طلاق توافقی، خلع یا مبارات نباشد و به عبارت دیگر بدون بخشش مالی از سوی زن انجام پذیرد. به موجب ماده ی 25 ق.ح.خ 1391: «در صورتی که زوجین متقاضی طلاق توافقی باشند، دادگاه باید موضوع را به مرکز مشاوره ی خانواده ارجاع دهد. در این موارد طرفین می توانند تقاضای طلاق توافقی را از ابتدا در مراکز مذکور مطرح کنند. در صورت عدم انصراف متقاضی از طلاق، مرکز مشاوره ی خانواده موضوع را با مشخص کردن موارد توافق جهت اتخاذ تصمیم نهایی به دادگاه منعکس می کند.» اگر زن و شوهر درخواست کنندهی طلاق توافقی از طرف دادگاه به مرکز مشاوره معرفی شوند، این مرکز با برپایی نشست هایی با حضور طرفین، سعی در صلح و سازش می کند. در صورت پشیمانی طرفین از طلاق، با تنظیم صورتجلسه، پرونده را جهت اتخاذ تصمیم مقتضی به دادگاه ارسال می کند. اما اگر بر طلاق پافشاری کنند ولی در شرایط آن به طور کامل به توافق نرسند، گزارش اقدامات انجام شده و مشروح مذاکرات از جمله، اظهارات آن ها و نقاط قوت و ضعف و موارد توافق و نظر این مرکز پیرامون موضوع را به دادگاه ارائه می دهد تا دادگاه مطابق قانون رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید. ولی اگر به طور کامل به توافق برسند، سازش نامه با ذکر شروط و تعهدات مورد توافق طرفین تنظیم و مراتب به دادگاه اعلام خواهد شد. در این صورت، دادگاه تعهدات و شروط مورد توافق طرفین در مرکز مشاوره را در صورت تأیید زوجین در محضر دادگاه ضمن انعکاس در صورت مجلس در گواهی عدم امکان سازش قید می نماید.

اما اگر زن و شوهر، خود به طور مستقیم به مرکز مشاوره ی خانواده مراجعه کنند در صورتی که پس از انجام مشاوره از طلاق پشیمان شوند با تنظیم صورتجلسه پرونده بایگانی می شود. ولی در حالتی که بر طلاق پافشاری داشته باشند، این مرکز گفته های آن ها و موارد توافق و اختلاف درباره ی شرایط را صورتجلسه و نظر خود را اعلام می کند. در صورتی که بعدا موضوع در دادگاه مطرح شود، مرکز مشاوره، این صورت جلسه و نظریه ی خود را به درخواست هر یک از زن و شوهر جهت اتخاذ تصمیم مقتضی به دادگاه ارسال می کند. درباره ی قلمرو زمانی اقدامات مرکز مشاورهی خانواده، در ماده ی 10 آیین نامه ی اجرایی قي.ح.خ 1393 مقرر شده: «مرکز مشاوره از زمان وصول درخواست یا ارجاع دادگاه، باید حداکثر ظرف سه ماه اتخاذ تصمیم نماید. در صورت توافق زوجین، مهلت مذکور حداکثر تا سه ماه دیگر قابل تمدید خواهد بود.» اگر زن و شوهر درخواست طلاق توافقی کنند و از تصمیم خود نیز پشیمان نشوند، دادگاه اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش مینماید. پیش از این گفته شد که اصل بر این است که ماهیت طلاق توافقی رجعی است و شوهر می تواند در مدت عده رجوع نماید، مگر این که یکی از شرایط ماده ی 1145 ق.م وجود داشته باشد. در صورتی که این شرایط وجود نداشته باشد، رویه این است که معمولا زنان و وکلای آن ها برای جلوگیری از رجوع مرد، با بخشش تمام یا قسمتی از مهریه در هنگام صدور گواهی عدم امکان سازش، آن را به طلاق خلع (بائن) دگرگون می سازند. هر یک از زن و شوهر تا قبل از صدور گواهی عدم امکان سازش فرصت دارند پشیمانی خود از طلاق توافقی را اعلام نمایند. پس از آن نیز اگر ظرف سه ماه صیغه ی طلاق اجرا نشود، گواهی عدم امکان سازش بی اعتبار می شود. هم چنین شوهر می تواند با حضور در دفتر دادگاه و با اعلام این که از قصد خود پشیمان شده، گواهی صادره را بی اثر سازد.

پیش از این گفته شد که با توجه به مواد 35 و 36 ق.ح.خ 1391، عدم حضور زن هیچ گاه نمی تواند مانع اجرای صیغه ی طلاق شود. در طلاق توافقی، عدم حضور مرد در دفترخانه، اجرای صیغه ی طلاق را غیر ممکن می سازد، مگر این که زن از سوی شوهر، وکالت بلاعزل در اجرای صیغه ی طلاق را داشته باشد. چرا که، همان گونه که می دانیم طلاق ایقاعی است که به اراده ی شوهر صورت می پذیرد.