02 فروردین 1399

عنصر معنوی جرم سوء استفاده از سفید مهر

عنصر معنوی جرم سوء استفاده از سفید مهر

جرم سوء استفاده از سفید امضا یا سفید مهر، یک جرم عمدی است بنابراین همچون سایر جرایم عمدی نیاز به سوء نیت دارد و سوء نیت از علم و اراده تشکیل می شود. مرتکب باید بداند انچه را که مورد سوء استفاده قرار میدهد، سفید امضا یا سفید مهر است و عمل او قابلیت اضرار به دیگری را دارد و از نظر قانون عملی ممنوع است. همچنین باید برای سوء استفاده و نتیجه، عمد داشته باشد بنابراین اگر مرتکب برای پرداخت بدهی های صاحب امضاء، چک سفید امضای وی را تکمیل کرده و به طلبکار بدهد مرتکب سوء استفاده نشده است زیرا قصد اضرار ندارد.

قصد تحصیل منفعت، سوء نیت خاص این جرم نیست بنابراین اگر مرتکب، سفید امضا را برای لطمه زدن به ابرو و حیثیت دیگری مورد سوء استفاده قرار دهد، جرم را انجام داده است.

اثبات جرم سوء استفاده از سفید مهر

در دعاوی کیفری مربوط به سوء استفاده از سفید امضا، گاهی اختلاف میشود که مطالب سند بعد از امضاء نوشته شده است یا قبل از ان؟ و گاهی اختلاف در این است که انچه نوشته شده است اساس توافق و رضایت صاحب امضا بوده است یا برخلاف نظر وی می باشد؟ در صورت نخست، معمولا از نظر فنی کارشناس استفاده میشود اما در صورت دوم، استدلال قضایی تکلیف را روشن می کند و با توجه به دشواری اثبات آن از راه دلایلی همچون اقرار و شهادت، باید دید ایا امارهای به نفع یکی از طرفین وجود دارد یا خیر؟ گروهی معتقدند اصل بر آن است که مطالب نوشته شده که بر عليه صاحب امضا است برخلاف رضایت و نظر وی نوشته شده باشد بنابراین استناد کننده به سند، مدعی محسوب میشود و باید ثابت کند که صاحب امضا به این مطالب، رضایت داشته است. دیدگاه دیگر آن است که اعطای سفید امضا به دیگری، متضمن وكالت و نمایندگی ضمنی به اوست تا انچه را که می خواهد در آن بنویسد بنابراین صاحب امضاء، مدعی است و باید ثابت کند که انچه دارنده سند نوشته است مطابق نظر وی نبوده است. نظريه دوم با قواعد حقوقی سازگارتر است و اداره حقوقی دادگستری نیز در نظریات مختلف از جمله در مورد تکمیل کردن چک سفید امضاء، همین دیدگاه را برگزیده است.