بهترین وكیل كیفری

16 آبان 1398

وکیل ثبت موقوفات و مهلت درخواست ثبت

وکیل ثبت موقوفات و مهلت درخواست ثبت

صلح محاباتی- یک استثناء

تبصره- صلح محاباتی با حق فسخ برای مصالح از شمول ماده‏ی 33 قانون ثبت خارج است و در آن مورد درخواست ثبت وظیفهي متصالح (منتقل اليه) است و سند مالکیت هم به نام متصالح با قید حق فسخ مصالح صادر می‏شود. این استثناء در ماده‏ی 30 آیین نامه‏ی اجرایی قانون ثبت املاک آمده است متن ماده مذکور این است: «در صلح‏های محاباتی که برای مصالح حق فسخ قید شده درخواست ثبت از متصالح با قید حق فسخ برای مصالح پذیرفته می‏شود و مشمول ماده‏ی 33 قانون ثبت نیست. سند مالكيت این قبیل املاک با قید حق فسخ به نام متصالح صادر و پس از سقوط حق خیاره متصالح می تواند بدون ذکر حق فسخ سند مالکیت جدید بگیرد. باید دانست که منظور از صلح محاباتی صلحی است که در آن عوض (مال الصلح) عمد کمتر از ارزش واقعی تعیین می گردد، مثلاً شخصی عالما عامدا منزل خودش را به یک سیر نبات صلح می‏کند. در واقع منظور اصلی مصالح مساعدت کردن به متصالح از طریق انتقال مالی به او در برابر عوضی به مراتب کمتر از ارزش آن است و چون در این قبیل معاملات قصد حقیقی نقل و انتقال وجود دارد و این قبیل معاملات در مقام استقراض واقع نمی‏شود لذا از شمول معاملات با حق استرداد خارج شده است. ماده‏ی 30 آیین نامه گرچه از جهت استثناء صلح محاباتی از مقررات مربوط به معاملات با حق استرداد به جا و صحیح است ليكن باید در آن ماده به سایر عقود محاباتی از قبیل بیع صحاباتی نیز تصریح می شد زیرا فرقی بین صلح محاباتی و بيع بجایاتی وجود ندارد. حال آنکه چون بيع محاباتی استثناء نشده است مشمول مقررات ماده‏ی 23 می‏باشد. ظاهرا چون معاملات محاباتی اغلب به صورت صلح واقع می‏شود فقط به ذکر صلح محاباتی اکتفا شده است.

ج- درخواست ثبت به وسیله‏ی متولیان موقوفات

طبق ماده‏ی 27 قانون ثبت و مواد 25 و 32 و 35 آیین نامه‏ی قانون ثبت املاک درخواست ثبت موقوفات بر عهده‏ی متولی آن‏ها است و از این جهت فرقی بین وقف عام و خاص نیست. النهایه در مورد موقوفات عام المنفعه متولی باید ظرف سی روز از تاریخ نشر اولین آگهی مقدماتی (آگهی ماده‏ی 10 قانون ثبت درخواست ثبت بنماید والا اداره اوقاف درخواست ثبت خواهند کرد و طبق ماده‏ی 39 آیین نامه مذکور که ناظر به ماده‏ی 31 قانون ثبت است، عنوان درخواست کننده‏ی ثبت موقوفه «متصدی» یا «مدعی تولیت، قید می‏شود، نه «متولی موقوفه» زیرا اداره ثبت مرجع تشخیص متولي نیست و ثبت ملک به عنوان موقوفه هم مثبت تولیت متقاضی ثبت نمی‏باشد.

 د. وظایف و اختیارات اداره‏ی اوقاف در رابطه با ثبت موقوفات

برابر ماده‏ی 27 قانون ثبت و مواد 32 و 33 و 37 آیین نامه‏ی آن در موارد زیر اداره‏ی اوقاف باید درخواست ثبت بنماید.

1- در مورد موقوفاتی که متولی خاص ندارد.

2- در مورد موقوفات عام المنفعه ای که متولی ظرف سه روز از تاریخ انتشار اولین آگهی مقدماتی درخواست ثبت نکرده باشد. در این مورد اگر بعد از سی روز متولی هم درخواست ثبت نماید به دستور ماده‏ی 32 آیین نامه درخواست ثبت اداره‏ی اوقات بلاتعقیب گذارده خواهند شد.

3- در مورد املاکی که مورد نذر یا وصیت یا خیس شود به طور دائم یا مدتی که کمتر از هیجده سال نباشد و برای مصارف عمومی تخصیص داده شده باشد.

 هر درخواست ثبت موقوفه به وسیله‏ی موقوف عليه

برابر ماده‏ی 25 آیین نامه قانون ثبت ناظر به ماده‏ی 27 همان قانون در مورد موقوفات خاصه هر یکی از موقوف علیهم نیز علاوه بر متولی) حق درخواست ثبت دارند

 و درخواست ثبت به وسیله‏ی متصدی امور حبسی

برابر مواد 34 و 35 آیین نامه قانون ثبت املاک ناظر به ماده‏ی 27 همان قانون در مورد املاکی که به نفع عمومی یا به نفع اشخاص معینی حبس شده است متصدی امور حبس مکلف به درخواست ثبت است و در حبس به نفع اشخاص معين هر یک از محبوس لهم نیز می توانند درخواست ثبت نمایند.

ز- درخواست ثبت به وسیله‏ی وصی

طبق ماده‏ی 36 آیین نامه‏ی قانون ثبت در مورد ثلث مؤبد و باقی وصی مکلف به درخواست ثبت است.

 ج و ط- درخواست ثبت املاک دولت و شهرداری بوسیله‏ی دارایی و شهرداری

برابر ماده‏ی 32 قانون ثبت. در مورد املاک متعلق به دولت درخواست ثبت بر عهده‏ی اداره‏ی دارایی و در مورد املاک متعلق به شهرداری تقاضای ثبت بر عهده‏ی شهردار محل است.

درخواست ثبت املاک مؤسسات و شرکت ها

در مورد مؤسسات خيرية- مانند جمعیت هلال احمر درخواست ثبت طبق ماده‏ی 32 قانون ثبت وظیفه‏ی رئیس موسسه است.

یا- مدير شركت

در مورد شرکت ها درخواست ثبت برابر ماده‏ی 32 قانون ثبت بر عهده مدیر شرکت است.

درخواست ثبت اموال محجورین

در مورد محجورین درخواست ثبت املاک آنان وظیفه‏ی قیم یا ولی یا وصی است و این امر نیز در ماده‏ی 32 قانون ثبت تصریح شده است. توضیح اضافه می‏شود که در ماده مذکور کلمه‏ی وی آورده نشده است و کلمه ولی مذکور در آن ماده شامل دسی هم می گردد. زیرا منظور از ولی مذکور در آن ماده اعم از ولی قهری است و اصولاً همانطور که در ماده‏ی 1194 قانون مدنی تصریح شده است پدر و جد پدری و وصی منضوب از طرف یکی از آنان ولی خاص نامیده می‏شود و ما برای رفع هر گونه ابهام و توهم خلافی آن را تصریح کردیم.

مهلت درخواست ثبت

برابر ماده 11 قانون ثبت مهلت درخواست ثبت شصت روز از تاریخ انتشار اولین آگهی مقدماتی (آگهی ماده‏ی 10 قانون ثبت است ولی ماده‏ی 29 آیین نامه آن قانون می‏گوید تا وقتی که آگهی نوبتی نامبرده در ماده‏ی 11 قانون ثبت منتشر نشده اظهار نامه می توان پذیرفت و ماده‏ی 47 همان آیین نامه تصریح می‏کند. به این‏که اظهار نامه هایی که تا قبل از انتشار آگهی نامبرده در ماده‏ی 11 قانون ثبت به اداره تسلیم شود مشمول جریمه نخواهد بود. با این ترتیب اگر چه دارندگان حق تقاضای ثبت مکلفند که ظرف شصت روز از تاریخ انتشار اولین آگهی مقدماتی درخواست ثبت نمایند ولی عملا اگر تا قبل از انتشار آگهی نوبتی درخواست ثبت کنند مثل این است که ظرف شصت روز تقاضای ثبت کرده اند و جریمه ای به آنان تعلق نمی‏گیرد و ضمانت اجرایی برای رعایت نکردن مهلت مذکور نیست به عبارتی دیگر اگر مثلاً هفتاد روز بعد از انتشار نخستین آگهی مقدماتی هم درخواست ثبت شود پذیرفته می‏شود و با آن عينة مانند درخواست‏های ظرف شصت روز عمل می‏شود. در اینجا نباید تصور شود که آیین نامه مخالف قانون است زیرا مدت شصت روز مذکور در قانون را تمدید کرده است. علت این‏که چنین تصوری درست نیست آن است که آیین نامه با منطوق ماده‏ی 11 مخالفتی ندارد. چه در ماده‏ی مذکور تکلیفی برای متصرفين به عنوان مالکیت و سایر دارندگان حق درخواست ثبت ذکر شده که ظرف شصت روز درخواست ثبت نمایند اما در مورد این‏که اگر ظرف شصت روز تقاضای ثبت نشد. چه باید کرد مطلبي ذکر نشده است و آیین نامه جكم آن مورد را که در ماده‏ی 11 و سایر مواد قانون ثبت نیامده است، یعنی حکم موردی را که تقاضای ثبت قبل از انتشار آگهی نوبتی به عمل آمده، بیان کرده است بنابراین مخالف قانون نمی‏باشد.

تبصره- در سال 1324 ماده 12 قانون ثبت اصلاح شد و به دارندگان حق درخواست ثبت که به وظیفه‏ی خود عمل نکرده بودند دو سال دیگر مهلت داده شده تا درخواست ثبت نمایند. این تمدید مهلت به علت انقضاء دو سال مذکور در آن ماده فعلاً منتفی است.