19 خرداد 1399

گواهی عدم امکان سازش برای طلاق

گواهی عدم امکان سازش برای طلاق

بر اساس ماده ی 26 ق.ح.خ 1391: «در صورتی که طلاق توافقی یا به درخواست زوج باشد، دادگاه به صدور گواهی عدم امکان سازش اقدام… می کند. بنابراین، گواهی عدم امکان سازش در دو مورد صادر می گردد:

١- زمانی که طلاق به درخواست شوهر باشد. در این حالت دادگاه باید به منظور ایجاد صلح و سازش موضوع را به داوری ارجاع می کند. اگر داورها در برقراری صلح و سازش میان زن و شوهر ناکام باشند، دادگاه پس از دریافت نظریه ی آنان در مورد نبود سازش، اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش می نماید.

2- هر گاه زن و شوهر قصد طلاق توافقی داشته باشند و مرکز مشاوره ی خانواده نتواند آن ها را از تصمیم خود منصرف سازد، موضوع را با مشخص کردن موارد توافق جهت تصمیم گیری به دادگاه اعلام می کند و دادگاه در صورت عدم حصول سازش، مبادرت به صدور گواهی عدم امکان سازش می کند.

اما با توجه به اهمیت تعیین تکلیف درباره ی ادامه ی زندگی مشترک و یا جدایی، مدت زمان اعتبار گواهی عدم امکان سازش، نباید و نمی تواند نامحدود باشد. به همین دلیل در ماده ی 34 ق.ح.خ 1391 مقرر شده: «مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است. چنانچه گواهی مذکور ظرف این مهلت تسلیم نشود یا طرفی که آن را به دفترخانهی رسمی طلاق تسلیم کرده است ظرف سه ماه از تاريخ تسلیم در دفترخانه حاضر نشود یا مدارک لازم را ارائه نکند، گواهی صادر شده از درجه اعتبار ساقط است. تبصره- هر گاه گواهی عدم امکان سازش صادر شده بر اساس توافق زوجین به حکم قانون از درجه ی اعتبار ساقط شود کلیه ی توافقاتی که گواهی مذکور بر مبنای آن صادر شده است ملغی می گردد. بنابراین می توان گفت:

الف- در هر دو مورد که طلاق به درخواست شوهر باشد و یا طرفین درخواست طلاق توافقی داشته باشند، گواهی عدم امکان سازش به موجب رای از سوی دادگاه خانواده صادر شده و به زن و شوهر ابلاغ می گردد. از تاریخ ابلاغ رای قطعیت یافته هر یک از زن و شوهر، سه ماه فرصت دارند آن را به دفتر رسمی طلاق ارائه کنند و درخواست اجرا کنند، وگرنه گواهی صادر شده باطل می شود. نکته این که ارائه ی گواهی عدم امکان سازش از سوی هر یک از زن و شوهر به دفترخانه کافیست.

ب- زن یا شوهری که گواهی عدم امکان سازش را به دفتر رسمی طلاق تسلیم کرده، سه ماه از تاريخ تسليم، زمان دارد در دفترخانه برای اجرا حاضر شود یا مدارک لازم را ارائه نماید، و در غیر این صورت، این گواهی خود به خود باطل می گردد.

ایرادی که در این باره به نظر می رسد این است که هر گاه شوهر درخواست طلاق داشته باشد و دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر نماید، زن نیز می تواند با ارائهی گواهی عدم امکان سازش به سردفتر طلاق، اجرای صیغه ی طلاق را درخواست کند. به عبارت دیگر، گواهی عدم امکان سازش ویژه ی درخواست کننده نیست. این در حالی است که چه بسا شوهر پس از صدور گواهی از جدایی پشیمان گردد ولی با پیگیری و ارائهی گواهی عدم امکان سازش از سوی زن و درخواست اجرا، حاضر شده و طلاق را جاری سازد، که شاید به سود طرفین و خانواده ی آنان نباشد. بر مبنای اصول آیین دادرسی نیز، تنها محكوم له باید بتواند درخواست اجرای حکم را بکند. بنابراین جای آن دارد که با قانون اصلاح گردد و با رویه ی دادگاه بدین صورت باشد که گواهی فقط به درخواست خواهان طلاق و به عنوان او صادر شود و یا در رای مربوطه قید گردد که تنها درخواست کننده می تواند از آن استفاده کند.